• |  
           

Główne cechy krajowego rynku kredytowego

Boom na rynku kredytów hipotecznych (pożyczek mieszkaniowych) trwa od mniej więcej dekady. Rośnie również zainteresowanie kredytami konsumpcyjnymi, chociaż mnie w porównaniu do kredytów na nieruchomości. Czym wyróżnia się krajowy rynek kredytowy?

W Polsce kredyty zaciąga się niezmiennie na zakup droższych sprzętów gospodarstwa domowego, ale bez uwzględniania samochodu. Na pojazdy Polacy biorą leasing lub po prostu korzystają ze specjalistycznych form zadłużenia (kredyt samochodowy znacznie bardziej opłacalny od standardowego kredytu gotówkowego). Kolejna potrzeba to wykończenie nieruchomości, drobne prace remontowe, leczenie, wydatki konsumpcyjne (podstawowe – żywność, leki, rachunki za prąd). W takim przypadku tani kredyt konsumpcyjny stanowi alternatywę dla programów socjalnych, szczególnie wśród osób o najmniejszych dochodach. Coraz większa grupa najmłodszych kredytobiorców zaciąga kredyty gotówkowe na kształcenie. To natomiast norma w krajach rozwiniętych, chociażby Stanach Zjednoczonych. W Polsce od ponad dekady obowiązują niskie stopy procentowe. Dzięki takiemu układowi polityki monetarnej promuje się kredytowanie potrzeb, a nie oszczędzanie. W 2019 roku polityka monetarna nie ulegnie zmianie, o czym świadczą komunikaty Rady Polityki Pieniężnej (RPP).

W latach 2015-2016 nastąpiła stabilizacja rynku kredytów gotówkowych, o czym świadczą przede wszystkim raporty Biura Informacji Kredytowej. Zaufanie do branży kredytowej wzrosło wyraźnie po aktualizacji ustawy o kredycie konsumenckim, a także ustawy o kredycie hipotecznym. Dzięki ograniczeniu kosztów pozaodetkowych i windykacyjnych kredytobiorcy nie borykają się z problemem zbyt drogich chwilówek, czy nieuczciwych klauzul niedozwolonych. Obecnie narzucenie przez firmę pożyczkową nietypowej opłaty administracyjnej przy pozyskiwaniu lub przy spłacie zobowiązania warunkuje praktycznie natychmiastowe zerwanie współpracy. W perspektywie krajowy rynek kredytowy musi odpowiedzieć na wymagania Komisji Europejskiej. Trwa trend zmniejszania zaangażowania w kredyty konsumpcyjne. W tym samym czasie kredytobiorcy chętniej podpisują umowy o kredyt mieszkaniowy. Tendencja może być spowodowana częściowo zamknięciem wielu oddziałów firm pożyczkowych, parabanków, które nie potrafiły dopasować się do nowych standardów obsługi klienta.

Specyfika krajowego rynku kredytowego dotyczy również otwierania zobowiązań w firmach pożyczkowych i jednocześnie w bankach detalicznych. W bankach gospodarstwa domowe posiadają najczęściej właśnie kredyty hipoteczne, a w parabankach chwilówki, mocno krótkoterminowe zobowiązania. Jeden z większych problemów występuje podczas analizy tzw. klientów nadaktywnych sektora pożyczkowego. To kredytobiorcy posiadający w portfelu ponad dziesięć różnych grup zobowiązań. Wzrost potrzeb zadłużeniowych nie wiąże się zazwyczaj z budowaniem większej bazy dochodowej. A to już problem z przeterminowanymi kredytami i windykacją.